Islamofobie, een heuse stoornis

Volgens onderzoek van marktonderzoeksbureau Motivaction kon in 2006 de helft van alle Nederlanders islamofoob genoemd worden. Welke definitie Motivaction voor islamofobie heeft gebruikt is niet duidelijk. Het resultaat van het onderzoek werd als volgt omschreven: ‘De helft van de Nederlanders is bang voor de islam en de invloed van moslims op de Nederlandse samenleving.’ Op zich verwijst ‘bang zijn’ natuurlijk niet per definitie naar een fobie. Een fobie is in feite een irrationele of buitenproportionele angst voor iets. Ten aanzien van islamofobie zou daarom de volgende definitie bruikbaar zijn: “Islamofobie is een term die wijst op een ongefundeerde, irrationele angst voor de islam en moslims. Vaak wordt dit gelinkt aan vooroordelen of discriminatie van moslims. (Definitie Encyclo)”

Term erkend door de Verenigde Naties

Volgens sommige islamcritici is de term islamofobie bedacht door linkse Gutmenschen om terechte islamkritiek in een verkeerd daglicht te plaatsen. Arabist Jan Jaap de Ruiter deed met betrekking tot islamofobie in een interview met Ewout Klei op Jalta.nl (5-9-2016) de volgende uitspraak: ‘We zouden de verwarrende term ‘islamofobie’ moeten afschaffen.’ Deze term wordt gebruikt door mensen die islamofobie semantisch gelijk stellen aan antisemitisme. Maar islamofobie betekent letterlijk: bang zijn voor de islam. Daar kan soms ook een goede reden voor zijn. Je kan daarom beter zeggen ‘antimoslim’ of ‘anti-islamitisch’. Toch is islamofobie helaas een blijvertje. De term is erkend door Verenigde Naties, dus wordt het misleidende begrip helaas niet meer afgeschaft.’

Ik acht Jan Jaap de Ruiter heel hoog als het gaat om een gezond en weloverwogen oordeel over zaken die met de islam te maken hebben, en speciaal met de betekenis van de islam in onze samenleving, maar hier tast hij mis vind ik. De term islamofobie is van belang, juist om de irrationele kant van de angst een gezicht te geven. Vandaar dat ik als volgt op Facebook reageerde: ‘Jan Jaap laat in dit interview weer zien dat hij bij uitstek de deskundige is m.b.t. islam en samenleving, met een gezond gevoel voor verhoudingen. Islamofobie bestaat echter wis en waarachtig en komt m.i. heel wat meer voor dan tamelijk gangbare fobieën als smetvrees en agorafobie. Neemt niet weg dat we niet de fout moeten maken om alle islamkritiek als islamofobie af te doen.’

Eurabia

De vergelijking met smetvrees en agorafobie (pleinvrees) mag vreemd lijken maar raakt de kern. Immers, dat zijn ook fobieën, evenals bijvoorbeeld arachnofobie (spinnen), claustrofobie (kleine ruimtes), aerofobie (stoffen in de lucht), agrafobie (angst voor seksueel misbruik) etc. Er bestaan honderden geregistreerde fobieën. Wat ze allemaal gemeen hebben is dat de angst irrationeel en/of buitensporig is. In feite is een fobie een pathologische (ziekelijke) aandoening, oftewel een stoornis. Wanneer we spreken over islamofobie dan hebben we het dus ook over een irrationele en disproportionele, ziekelijke angst. Is echter de angst voor de islam altijd disproportioneel en irrationeel of is die binnen bepaalde perken ook gegrond?

De vraag of angst voor de islam terecht is, is de laatste decennia al aardig wat geschreven. Eigenlijk begon het met het boek Eurabia van Bat Ye’or, een Brits publiciste van Joods-Egyptische afkomst. Ye ‘or beschrijft in haar boek hoe Europa op termijn politiek en cultureel steeds meer onder invloed van de islam zal komen te staan, met als uiteindelijke gevolg een geïslamiseerd Europa dat opgaat in de Arabische wereld. Ye’or schreef haar boek in 2005, en gelet op de situatie nu, heeft het een behoorlijke impact gehad, in de zin dat het heel veel heeft bijgedragen aan de angst voor de islam. Niet dat het boek gelezen is door al die Nederlanders die nu islamofoob zijn, nee, meer doordat het de angst heeft beïnvloed van journalisten en politici die de beeldvorming rondom de islam hebben bepaald. Waarvan PVV leider Geert Wilders natuurlijk het meest ‘tot de verbeelding’ sprekende voorbeeld is.

Complottheorie

In de Groene Amsterdammer van 8 april 2008 beschrijft Binnert de Beaufort dat het geloof van Geert Wilders in een dreigende islamitische overheersing volledig is gebaseerd op de profetieën van Bat Ye’or: ‘De retoriek van Geert Wilders volgt de laatste anderhalf jaar een vast patroon, zowel in zijn geschriften als in zijn uitspraken in de media. Ze is rechtstreeks ontleend aan de theorie ‘Eurabië’, van de Zwitsers-Egyptische historica Bat Ye ’Or en aanverwanten.’ ‘Eurabia klinkt als een klassieke complottheorie’, zegt Stef Aupers in hetzelfde artikel (1). De aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam verbonden socioloog deed onderzoek naar complottheorieën, en wat hem betreft valt Eurabia in de categorie goede complottheorieën: ‘Een goede complottheorie is niet falsificeerbaar én niet te bewijzen. Het complot speelt zich immers af buiten onze waarneming. Mensen die in een complottheorie geloven, gaan ook nooit op zoek naar argumenten die hun complottheorie ontkrachten maar juist naar argumenten die hun theorie versterken.’ Ook Jan Jaap de Ruiter geeft in het reeds eerder aangehaalde interview aan het realiteitsgehalte van Eurabia ernstig te betwijfelen: ‘… Ik snap de angst van Bat Ye’or over islamisering tot op zekere hoogte wel, die discussie moet ook gevoerd worden, maar het is soms zo ontzettend vermoeiend. Haar boek Eurabia is gewoon grenzeloze onzin, gebaseerd op complottheorieën over allerlei schimmige deals die zouden zijn gesloten. Harde bewijzen levert ze natuurlijk niet.’

Bat Ye’or schrijft in haar boek inderdaad een aantal merkwaardige zaken. Zo zouden Europese politici na de oliecrisis van 1973,  Europa bewust hebben verkwanseld aan de islam, in ruil voor olie en vrijwaring van terroristische aanslagen. Er zijn inmiddels tientallen jaren verstreken en van grote invloed van Arabische landen in Europa is niet echt iets te merken. Ook zijn we in Europa nou niet bepaald vrij gewaard gebleven van terroristische aanslagen. Een andere profetie van zieneres Bat Ye’or is dat moslims de getalsmatige meerderheid in Europa zouden krijgen doordat ze zich zouden voortplanten als konijnen is inmiddels ook ingehaald door de realiteit. En het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI), heeft becijfert dat volgens huidige demografische gegevens het percentage moslims in Nederland rond 9% zal uitkomen in 2050. Waarbij dan de secularisatie onder jonge moslims nog niet eens is meegenomen.

Ook de ontwikkelingen van de laatste jaren in de Arabische wereld geven geen enkele aanleiding om te vermoeden dat men eendrachtig bezig is met de bezetting van Europa. Men is druk genoeg met elkaar te bevechten. En weliswaar zijn er het afgelopen jaar veel vluchtelingen naar Europa gekomen, maar om in die stakkers een bezettingsmacht te zien moet je wel een hele rijke fantasie hebben. Een rijke fantasie zoals Wilders en zijn volgelingen kennelijk bezitten. Het probleem van de fantasierijke doembeelden van Eurabia is echter wel dat ze lastig te weerleggen zijn. Eenvoudigweg omdat het gaat om toekomstgerichte aannames, en al wat in de toekomst ligt valt niet te bevestigen of te ontkennen. Dat maakt ook dat dit soort complottheorieën zich er uitermate goed voor lenen om angst te verspreiden. Een angst waarvan je met een bepaalde mate van gezond verstand kunt vinden dat die nogal irrationeel is, maar ook niet 100 % onterecht is. En daar ligt een raakvlak met de fobieën. Over het algemeen zijn fobische angsten ook in zekere mate gegrond. Neem bijvoorbeeld smetvrees. Besmetting met ziektekiemen kan je ziek maken. Daarom is het verstandig om een bepaalde mate van hygiëne te betrachten. Het idee echter dat het nodig en mogelijk zou zijn om ieder risico op ziekte uit te bannen is echter tekenend voor de aandoening die fobie heet. Dat zorgt er voor dat de patiënt grote delen van de dag bezig is met handenwassen en andere maatregelen die moeten voorkomen dat hij/zij besmet raakt. Opvallend is dat we dit dus ook bij islamofobie zien. Wilders, en dus ook zijn volgelingen, willen geen proportionele maatregelen tegen de in hun ogen islamitische dreiging, en ook geen dialoog, nee, zij willen de gehele islam uitbannen uit onze samenleving. Er moet gedeïslamiseerd worden. Dat volledig willen uitbannen vertoont frappante gelijkenis met smetvrees. Echter geldt dat bijvoorbeeld ook voor spinnenangst. Mensen met deze angst zullen het meestal niet verdragen dat er een spin in huis is, die moet echt helemaal weg. En als we de hele lijst met honderden fobieën zouden doorwerken zullen we met zekerheid meer vergelijkingsmateriaal tegenkomen die deze overeenkomst tussen islamofobie en andere irreële en/of doorgeschoten angsten bevestigen.

Angst maakt vijandig

Een ander belangrijk kenmerk van irreële angst is dat eventuele ernstige gevolgen van een situatie of een bedreiging worden uitvergroot en geruststellende factoren niet (kunnen) worden geloofd.  Een eigenschap van angst is dat het altijd gelijk wil hebben, en dus ook altijd bevestiging zoekt. Ook dit fenomeen zien we weer terug bij degenen die behept zijn met een overtrokken angst voor de islam. Gesprekken met islamofoben zijn doorgaans tot mislukken gedoemd omdat je op een muur van angstige weerstand stuit. Wilders staat er ook om bekend dat hij ook nooit een millimeter toegeeft.

angst-haat-gelijk

Uit angst komt meestal vijandigheid voort, die in de vorm van agressie moet zorgen voor zelfbescherming (angst/stress/vechtgedrag). Zeker als het om angst voor dieren, personen, groepen, of landen gaat, wordt de vijandigheid en eventueel daaruit voortvloeiende agressie onderbouwd/gelegitimeerd door gruwelverhalen die de kwaadaardigheid van degene die als bedreiging wordt gezien moeten onderstrepen. Soms zijn de misdaden van de veronderstelde vijand dan ‘feiten’ in de toekomst, die dus nog moeten plaatsvinden… Oftewel de vijand is een vijand omdat hij zich mogelijkerwijs als vijand zou kunnen gaan gedragen. Een reden om zelf ook maar al vast een vijand van de vermeende vijand te zijn. We zien dit ook heel sterk terug bij de door Bat Ye’or gepredikte islamofobie. De Eurabia hypothese (mythe) maakt van moslims vijanden. Immers, ze willen Europa onderwerpen. En dus worden moslims nu al tot vijanden bestempeld voor wat ze mogelijk in de toekomst aan kattenkwaad zouden kunnen uitrichten. Dit vijanddenken op voorschot is vanzelfsprekend een gevaar op zich. De aanhangers van de Eurabia hypothese houden er echter krampachtig aan vast. Zij zijn verwikkeld in een vermeende oorlog en menen Europa te moeten redden. Twee uitlatingen van Geert Wilders hierover spreken boekdelen:

“De islam zal bij een continuering van het huidige wanbeleid het Westen overwinnen en overheersen. Maar dat gebeurt niet zolang ik hier ook maar iets voor het zeggen heb!”
Geert Wilders op GeenStijl, 23 januari 2007

“De eerste islamitische invasie werd na de verovering van Spanje, Portugal en het zuiden van Frankrijk in het jaar 732 gestopt bij Poitiers en de tweede invasiepoging door de Ottomaanse Turken werd voor de poorten van Wenen gekeerd toen ze daar in 1683 gelukkig de pan in werden gehakt.” “… het aantal islamieten in ieder Europees land neemt meer dan zorgwekkende vormen aan.” “De PVV zal zich met man en macht verzetten tegen deze derde islamitische invasiepoging.”
Geert Wilders op GeenStijl, 6 februari 2007

Volgens Wilders, en andere aanhangers van de Eurabia mythe, is er niet een bedreiging van een oorlog, we zijn in oorlog. Je ziet het ook terug in het gedrag van aanhangers van de PVV op de sociale media; ze uiten zich heel vaak in oorlogstermen. Het spreekt vanzelf dat dit voor onze samenleving een bijzonder ongezonde en gevaarlijke situatie is. Misschien zelfs gevaarlijker dan de situatie in de jaren 30 in Duitsland was. Immers, destijds bestond er wel haat jegens joden, maar men was niet bang dat de joden Duitsland zouden bezetten…

Als 50% van de Nederlanders werkelijk aan islamofobie lijdt, zoals Motivaction in 2006 beweerde, dan heeft onze samenleving dus een paar flinke uitdagingen. Namelijk allereerst hoe voorkomen we dat de boel gierend uit de klauwen loopt, en ten tweede hoe krijgen we al die mensen weer gezond? Want je kunt ze wel massaal therapie aanbieden, maar dat heeft weinig zin wanneer ze er zelf niet van doordrongen zijn dat ze het nodig hebben.
1. https://www.groene.nl/artikel/het-geloof-van-wilders

4 gedachten over “Islamofobie, een heuse stoornis

    1. Hallo Rika. Ik moet inderdaad eens een ‘aboutje’ op dit log plaatsen. Mijn naam is Han Kuik. Je kunt me ook vinden op Facebook en Twitter (@machosofty).

  1. In Nederland beleidt ieder gelovig mens zijn religie binnenskamers. Niemand heeft last van elkaar. Je ziet in Nederland niet welke religie iemand aanhangt en zo hoort het ook. Religie is in een seculier land als Nederland een persoonlijke aangelegenheid. De islam echter is een zeer dominante, en wrede religie die hier loud and clear aanwezig is. Je hoort je aan te passen in het land waar je woont, en ik vind dat mensen die hoofddoeken, burka’s etc. dragen zich niet aanpassen aan de Nederlandse normen. Want waarom die hoofddoeken? De reden is dat vrouwen zich in de moslim landen moeten beschermen tegen mannen. Maar we zijn in Nederland, dus die hoofddoeken zijn hier helemaal niet nodig. Wij gaan in de moslimlanden toch ook niet in minirokken over de straat? We zouden dan onmiddellijk opgepakt en uitgezet worden. Waarom passen wij ons wel aan in het land waar we wonen en waarom doen de moslims dat niet? Nee, wij zijn gewoon veel te tolerant en passen ons aan de moslims aan in plaats van andersom. We zijn gekke Henkie geworden, en het wordt nog gekker. Straks wordt het Sinterklaasfeest afgeschaft en binnen afzienbare tijd zal het met het Kerstfeest dezelfde kant opgaan. Het suikerfeest en de ramadan zullen echter steeds prominenter aanwezig zijn! Geen wonder dat de autochtone Nederlandse burgers zich steeds meer zullen afzetten tegen alles wat islamitisch is en dat is beslist niet uit angst, maar puur uit behoud van de eigen cultuur, meneer Han Kuik!

    1. In mijn ogen moeten we juist oppassen dat we ons grootste goed, onze vrijheid om te mogen zijn wie we willen, te mogen denken wat we willen, te mogen zeggen wat we willen, te mogen geloven wat we willen, verkwanselen omdat er mensen zijn die spoken zien. Je bent misschien ooit anders geweest, maar je zet jezelf hier nu neer als een volgeling van iemand die een tiran wil zijn, en die bovendien als hij ooit de kans zou krijgen, c.q. de macht zou verwerven, Nederland in een burgeroorlog zou storten, met alle gevolgen van dien, ook voor jou.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>