Traditie of kramp?

Je hoort de laatste jaren veelvuldig roepen dat onze tradities in ere gehouden moeten worden of beschermd moeten worden. Ik hoor en lees dat met verbazing. Waarom moeten tradities heilige huisjes zijn? Als we nou vinden dat een traditie niet meer zinvol, onplezierig voor mensen of dieren is, of zelfs schadelijk is, dan kunnen we toch vinden dat zo’n traditie zijn tijd gehad heeft?

Een argument voor het handhaven van tradities is dat ze ons houvast geven; mensen zijn gewoontedieren, en houden zich graag vast aan gewoonten en ingesleten patronen. Dat geeft ons het gevoel dat we een basis hebben, een bestaansgrond, een anker, een fundament, een vermeende identiteit. Het is een beetje van hetzelfde als het de functie van het koningshuis, dogma’s in religies, en nationalistische gevoelens in tijden dat er juist van ons gevraagd wordt om wereldburger te worden.

Ook op het individuele, persoonlijke vlak hebben we van die geloofssystemen, aannames, vastgeroeste standpunten, conditioneringen, ingesleten gedragspatronen, en rituelen waar we aan vasthouden omdat er dan voor ons gevoel iets bestaat waarop we terug kunnen vallen. Dat kan veilig voelen, maar tegelijkertijd worden we er ook door vastgehouden, staat het persoonlijke groei en een verfrissende kijk op het leven en onze rol daarin in de weg. Sterker nog, heel vaak zijn we juist ongelukkig door ingesleten gedragspatronen en conditioneringen, en gaan we naar een psycholoog om ons te helpen om er wat meer los van te komen.

Zo kunnen tradities en andere zaken waar we verkrampt aan vasthouden uit angst voor vernieuwing ook een rem zijn op vooruitgang van de samenleving. Onze houding ten opzichte van dierenleed en milieu zal bijvoorbeeld niet wezenlijk veranderen wanneer we vast blijven houden aan de idiotie van het wekenlang afsteken van vuurwerk in aanloop naar de jaarwisseling. En als we krampachtig vast blijven houden aan een zwarte Zwarte Piet dan ontnemen we ons de kans om daar genuanceerder naar te kijken.  En wanneer we angstig blijven vasthouden aan onze nationale identiteit zal het lastig zijn om wereldburger te worden.

Natuurlijk is vernieuwing of afschaffing alleen dan wenselijk wanneer blijkt dat de traditie de vooruitgang remt. Dat is met de vuurwerk traditie zeker het geval. Niemand kan ontkennen dat vuurwerk leidt tot veel stress voor mens en dier, dat het slecht is voor het milieu, dat er mensen gewond door raken en dat er zelfs doden door vallen, dat het heel veel schade oplevert, en dat hulpdiensten er overbelast door raken met alle kosten van dien voor de samenleving. Maar misschien is wel het belangrijkste dat het onze ontwikkeling remt. We zijn heel lang onverschillig geweest over het dierenleed in de bio-industrie, en ander dierenleed, bijvoorbeeld ten gevolge van vuurwerk. Ook hebben we het milieu grondig verpest. Om dat om te keren is een mentaliteitsverandering nodig. Dat betekent dat we tot de erkenning komen dat er een probleem bestaat, namelijk dat onze mentale houding tegenover deze zaken verandering behoeft. Dat we meer gaan leven vanuit waarden die dierenwelzijn en milieu hoog in het vaandel hebben staan. Dat we besluiten dat we niet kunnen genieten van iets waar dieren door in doodsangst verkeren, wat veel slachtoffers oplevert, en het milieu schaadt. En als we dat doen zullen we ook vanzelf gaan vinden dat we de idiote gewoonte om massaal vuurwerk af te steken niet meer willen. Net zoals we als individu bij een psycholoog besluiten dat we af willen van persoonlijke gewoonten en conditioneringen die ons welbevinden en onze persoonlijke ontwikkeling in de weg staan.

Vuurwerkafval

 

Overigens hoeft bijvoorbeeld het afschaffen van het massaal afsteken van vuurwerk niet te betekenen dat er tijdens de jaarwisseling geen tradities meer bestaan. We hebben de optie van de vuurwerkshows, en ook altijd nog de oliebollen, de oudejaars conference, en andere leuke gewoonten. En mogelijk zouden we het vuurwerk zelfs kunnen vervangen door iets wat echt waardevol is. Dat moet dan natuurlijk wel iets zijn waar jongeren ook veel plezier aan beleven. Want wie de jeugd heeft… Misschien heb ik wel wat. Als we nou in alle steden op oudejaarsavond eens dansmuziek in de straten draaien, en dat dan iedereen niet meer lopend maar dansend door de straten gaat. Dat wordt een gezellige jaarwisseling. ;-)

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>