Vrijwaring van angst

De Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt noemde in 1941 de ‘vrijwaring van angst’ als één van de vrijheden die voor iedereen in de wereld zouden moeten gelden. Hij beoogde hiermee dat de bewapening in landen zodanig gereduceerd zou worden dat geen land nog een directe bedreiging voor een buurland zou vormen. Dat was in 1941, in de periode dat De Verenigde Staten en de Sovjet-Unie in Duitsland een gemeenschappelijke vijand hadden die hen verenigde. Helaas ontstond er meteen na de dood van Roosevelt (1945) een wapenwedloop die zijn weerga niet kende, namelijk de koude oorlog, een nucleaire spierballenconfrontatie die heel veel angst heeft veroorzaakt. En dat was natuurlijk ook de bedoeling.

Roosevelt

Roosevelt richtte zich met zijn statement specifiek op militaire bewapening. Hij kon echter onmogelijk voorzien dat er tijden zouden komen dat de angst totaal andere gedaanten zou aannemen. Bijvoorbeeld de gedaante van een jihadist die een vrachtwagen jat om er onschuldige mensen mee dood te rijden. Of de gedaante van grote groepen vluchtelingen die ons continent dreigen te overspoelen. Of de gedaante van een religie waarvan men vreest dat die onze vrijheid en cultuur zal gaan aantasten. Evenmin kon Roosevelt bevroeden dat er nog eens tijden zouden komen dat relgeile media, louche complotdenkers, en manipulatieve politici angsten zouden gaan aanwakkeren om die te exploiteren, dat angst een handelsartikel zou worden. Dat handel in angst tussen bijvoorbeeld islamitische jihadisten en rechtse anti-islamisten zo lucratief zou worden, dat er kernkopladingen wederzijdse haat mee wordt gecreëerd. Haat die de ene partij wil inzetten om een geweldsorgie te veroorzaken die het einde der tijden moet inluiden, en waar de andere partij gretig aan meewerkt door de gehele islam de oorlog te verklaren, en zo de zaken verder op scherp te zetten.

Angst is bij uitstek de geschikte precursor voor het veroorzaken van haat. Wanneer je mensen bang maakt voor mensen met een andere kleur, uit een andere cultuur, of met een andere religieuze overtuiging, zorg je er voor dat men die ‘anderen’ als vijand gaat zien. Politici die uit zijn op macht hebben er baat bij om een vijand te creëren en uit te vergroten. Een gemeenschappelijke vijand verenigt het volk achter hen, en bovendien hebben mensen die zich bedreigd voelen door een (vermeende) vijand behoefte aan een sterke leider die belooft om hen te beschermen, c.q. de vijand in bedwang te houden of onschadelijk te maken. Deze strategie is van alle tijden. We dienen dit spel echter te doorzien en te beseffen dat politici die er gebruik van maken daarmee niet ons welzijn voor ogen hebben.

Politici die het volk gijzelen met angst, zijn geen leiders maar boemannen die de samenleving vergiftigen met wantrouwen. Zij brengen niet het beste maar het slechtste in de mens naar boven. Laten we hen niet geloven, en vooral, laten we hen geen macht geven. Beter kunnen we de raad van Martin Luther King ter harte nemen: ‘Wij moeten voortdurend dijken van moed opwerpen tegen de stormvloeden van de angst.’

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>